agioi_meteoron.jpg

Οι Άγιοι των Μετεώρων είναι αριθμητικά λίγοι, όπως λίγοι υπήρξαν αριθμητικά στο διάβα των αιώνων και οι ένοικοι των δυσπρόσιτων βράχων. Εκτός από τους δύο νεομάρτυρες του Μεγάλου Μετεώρου, Δανιήλ και Νικόδημο, οι άλλοι είναι κτίτορες των ιερών μονών. Ο Θεός προνόησε να ανέλθουν στα βράχια αυτά αγιασμένοι κτίτορες, για να θεμελιώσουν τα ιερά καθιδρύματα στην πέτρα και της δικής τους οσιακής πορείας.

Οι περισσότεροι είναι γόνοι ευκλεών οικογενειών και αφιέρωσαν την τεράστια πατρική τους περιουσία για την ανέγερση και τον εξοπλισμό των ιερών μονών τους με τα απαραίτητα για την επιβίωση.

Όλοι τους είναι υπέρμαχοι της γνήσιας κοινοβιακής συμβίωσης και διατυπώνουν παρόμοιους κανονισμούς στις διαθήκες τους και στα σιγιλλιώδη γράμματα που κατοχυρώνουν αυτές. Εμπλουτίζουν τις ιδιόκτητες μονές τους με χειρόγραφα, λειτουργικά σκεύη, φορητές εικόνες, άγια λείψανα και αφήνουν εντολή στη διαθήκη τους να μείνουν αυτά απαραβίαστα.

Ενεργούν και καθιστούν σταυροπηγιακές, αυτοδέσποτες και ακαταδούλωτες τις ιερές μονές τους ή ημιαυτόνομες, πιστεύοντας ότι έτσι συντείνουν στην επί αιώνες διάσωσή τους.

Κατοχυρώνουν την περιουσία των μονών τους με πατριαρχικά σιγιλλιώδη γράμματα τα οποία επιφέρουν φοβερές αρές, διότι αυτή ήταν η μόνη δυνατή κατοχύρωση για την εποχή τους, σε όσους θελήσουν τυχόν να επιβουλευθούν αυτήν.

Είναι όλοι αυστηροί τηρητές της Ορθοδόξου ασκητικής παραδόσεως (αγρυπνίες, καθημερινές πολύωρες Ακολουθίες, μονοφαγία, εργασία την κατά δύναμη).

Το «άβατον», μολονότι μόνο ο κανονισμός τους αγίου Αθανασίου το αναφέρει, το εφαρμόζουν όλοι οι άγιοι κτίτορες στα μοναστήρια τους. Σταδιακά καταργήθηκε τους δύο τελευταίους αιώνες.

Στην ανέγερση των μονών με θαυμάσια διαίσθηση συνταιριάζουν την αρχιτεκτονική των κτισμάτων με την ιδιοτυπία των βράχων, ώστε να μην ανατρέπεται το φυσικό οικοσύστημα.

Πρέπει επίσης να σημειωθεί ότι λόγω των ειδικών φυσικών συνθηκών των μετεωρίτικων βράχων (ανάβαση με ανεμόσκαλες, αναρρίχηση με σχοινιά, δύσκολη προμήθεια των αναγκαίων) και των δυσχερών πολιτικών καταστάσεων (απειλές Τούρκων, ληστείες Αλβανών) ο αριθμός των μετεωριτών μοναχών ήταν πάντα μικρός.

Η Τουρκική κατοχή στη Θεσσαλία, που κράτησε πεντακόσια σχεδόν χρόνια, ανάγκαζε τους μετεωρίτες μοναχούς να βρίσκονται σε διαρκή αγώνα επιβίωσης, ισορροπίας των σχέσεων με τους Τούρκους, διαρκείς έριδες για τη διάσωση των μοναστηριακών κτημάτων, ακόμη και οπλοφορία για την συχνή αντιμετώπιση Τουρκικών και Αλβανικών επιδρομών.

Έτσι το ησυχαστικό ιδεώδες, το οποίο ξεκίνησαν οι άγιοι πατέρες, ναι μεν θεωρητικά ουδέποτε έπαυσε, ουσιαστικά όμως, λόγω των παραπάνω αιτίων, των πολλαπλών διακονημάτων του κάθε μοναχού και μειωμένης συνήθως παιδείας, υποχωρούσε στην αντιμετώπιση της σκληρής πραγματικότητας.

Έχοντας υπ’ όψη όλα τα ανωτέρω, θεωρούμε ότι το κτίσιμο και η διάσωση των μετεωρίτικων μοναστηριών, με πλούσια στοιχεία της μεταβυζαντινής τέχνης, αποτελεί θαύμα πάνω στο θαύμα του μοναδικού τοπιακού σκηνικού. Θαύμα που οφείλεται ασφαλώς, συν τοις άλλοις, κα στις πρεσβείες των αγίων κτιτόρων για επερχόμενες γενιές των συντηρητών και ανακαινιστών του έργου τους μοναχών.

Σήμερα οι ιερές μονές των Μετεώρων βρίσκονται σε αναστηλωτικό αγώνα και σε μια ζηλωτική προσπάθεια συνέχισης του μετεωρίτικου μοναχισμού στη γραμμή των αγίων κτιτόρων και στη διάσωση της ιερότητας του χώρου.

Οι μοναχοί των Μετεώρων και οι κάτοικοι της γύρω περιοχής τρέφουν ιδιαίτερη ευλάβεια στα άγια λείψανα των αγίων κτιτόρων τους, τα οποία συχνά ευωδιάζουν κι τιμούν με ολονύκτια παννυχίδα και παμμετεωρίτικη σύναξη την ιερή μνήμα τους.


Δημιουργία ιστοτόπου ΑΔΑΜ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ