konstamonitouτοῦ κ. Γεωργίου Θ. Μηλίτση, διδασκάλου

 

- Οἱ ἐπιβάτες μέ προορισμό τήν ῾Ιερά Μονή Κωνσταμονίτου νά ἐτοιμάζονται νά ἀποβιβασθοῦν, σέ λίγο φθάνουμε στόν ἀρσανά τῆς Μονῆς, ἀκούστηκε ἀπό τά μεγάφωνα τοῦ πλοίου πού μᾶς μετέφερε. ᾽Αμέσως μιά κίνηση παρατηρήθηκε στό κατάστωμα τοῦ πλοίου. ῎Αλλοι ἔπαιρναν τά σακίδιά τους καί κατευθύνονταν πρός τήν ἔξοδο κι ἄλλοι ἔτρεχαν νά βροῦν ἕνα κατάλληλο χῶρο γιά νά παρακολουθήσουν τήν ἀποβίβαση καί τήν ἐπιβίβαση τῶν προσκυνητῶν.

   ᾽Ανάμεσα σ᾽ αὐτούς πού ἀποβιβάστηκαν ἦταν καί ἡ παρέα μας.

   -Εἶναι μακρυά τό μοναστήρι; ρώτησε κάποιος.

   -Πίσω ἀπό αὐτό τό βουνό, ἀπάντησε κάποιος πού γνώριζε. ῎Εχουμε ἀνηφορικό δρόμο νά περπατήσουμε, μέ τή βοήθεια τῆς Παναγίας καί τοῦ Πρωτομάρτυρα Στεφάνου θά φτάσουμε στό μοναστήρι μετά ἀπό μιά ὥρα περίπου, ἀξίξει ἡ κούραση καί ἡ ταλαιπωρία.

 

   Φορτωμένοι τίς ἀποσκευές μας, μέ τά ἀστεία, τά πειράγματα κι ἀφοῦ κάναμε μερικές στάσεις γιά νά ξεκουρασθοῦμε, μετά ἀπό μία ὥρα φτάσαμε στόν προορισμό μας. Τό μοναστήρι, σωστό φρούριο, εἶναι κτισμένο μέσα στό δάσος, στό ὁποῖο κυριαρχεῖ ἡ καστανιά. ῞Οπως διαπιστώσαμε εἶναι ἀπό τίς πιό φτωχές μονές τοῦ ῾Αγίου ῎Ορους. Οἱ μοναχοί ἀσχολοῦνται μέ τή γεωργία, κυρίως μέ τίς ἐλιές γιά μπορέσουν νά ἀντεπεξέλθουν οἰκονομικά στά μεγάλα ποσά πού ἀπαιτοῦνται γιά τή συντήρηση τῆς μονῆς, τή φιλοξενία τῶν προσκυνητῶν καί τῶν ἄλλων ἀναγκῶν πού καθημερινά παρουσιάζονται. Θά πρέπει νά σημειώσουμε ὅτι ἡ μονή οὐδέποτε δέχτηκε χρήματα γιά τή συντήσησή της ἀπό τά κονδήλια τῆς ΕΟΚ. Τό μοναστήρι δέν ἔχει ρεῦμα καί ἡ θέρμανση γίνεται μέ ξυλόσομπες.

   ῎Εξω ἀπό τή Μονή συναντήσαμε ἕνα Μοναχό νά σχίζει ξύλα. Μόλις μᾶς εἶδε μᾶς εἶπε: -Πᾶτε στό ἀρχονταρίκι γιά νά τακτοποιηθεῖτε.

   Πράγματι ὅλοι, ῞Ελληνες καί ἀλλοδαποί κατευθυνθήκαμε στό ᾽Αρχονταρίκι. ῾Ο ᾽Αρχοντάρης πού συναντήσαμε μᾶς πρόσφερε λουκούμι, ἁγιορείτικο ρακί καί δροσερό νερό. Μέ τήν πρώτη ματιιά πού ρίχνεις διαπιστώνεις ὅτι ἐδῶ ὅλα εἶναι ἁπλά καί ἀπέριττα κι ὅτι κυριαρχεῖ ἡ ἡσυχία καί ἡ γαλήνη, πράγματα ἀπαραίτητα γιά τόν ἄνθωπο καί τά ὁποία δυστυχῶς λείπουν ἀπό τή ζωή μας.

   ᾽Αφοῦ ἐνημερωθήκαμε γιά τό πρόγραμμα τῆς μονῆς ὁ ᾽Αρχοντάρης μᾶς ὁδήγησε στά δωμάτιά μας λέγοντας: -Οἱ περισσότεροι πατέρες ἀπουσιάζουν στά διακονήματά τους, στά δωμάτιά σας καί στόν ἐσωτερικό χῶρο τῆς Μονῆς ἀπαγορεύεται αὐστηρά τό κάνισμα. Προσέξτε καί τήν ἐνδυμασία σας, νά εἶναι σεμνή, ὅπως ἀρμόζει στήν ἱερότητα τοῦ χώρου.  

   Τό ἀπόγευμα ἔξω ἀπό τό μοναστήρι συναντήσαμε ἕναν μοναχό καταϊδρωμένο ἀπό τή δουλιά πού ἔκανε.

   -Δέ θά ξεκουραστεῖτε, πάτερ; τοῦ λέμε.

   -῾Ο μοναχός μόνο στήν ἄλλη ζωή πρέπει νά ξεκουραστεῖ, ἀπάντησε. ᾽Αλοίμονο, ἄν

ἐπιζητεῖ τήν ξεκούραση σ᾽ ἐτοῦτον τόν κόσμο, ὁ διάβολος θά τόν κάνει κομπολόγι στά χέρια του. Στό μοναστήρι δέν ἤρθαμε γιά νά ξεκουραστοῦμε, ἀλλά γιά νά σώσουμε τήν ψυχή μας. Καί ἡ ψυχή μας σωζεται κυρίως μέ τήν προσευχή, τή νηστεία, τήν ἐργασία καί τή μελέτη.   

   -Πάτερ, θά μᾶς πεῖτε κάτι γιά τό μοναστήρι;

   -᾽Επιμένετε νά διακόψω τήν ἐργασία μου. Θά τό κάνω γιατί ἔχω εὐλογία ἀπό τό

Γέροντα, νά πῶ κάτι στούς προσκυνητές μας. Καθῆστε στό παγκάκι. Αὐτός ἀφοῦ πῆρε ἕνα κούτσουρο κάθισε καί μέ ἡρεμία ἄρχισε νά μᾶς λέγει, περίπου τά παρακάτω: Κατά τήν παράδοση τή μονή μας τήν ἵδρυσε ὁ Μέγας Κωνσταντῖνος καί τήν τελείωσε ὁ γιός του Κώνστας. ῎Αλλη παράδοση λέγει πῶς ἡ μονή κτίστηκε ἀπό κάποιο ἀσκητή πού καταγόταν ἀπό τήν Κασταμονή τῆς Παφλαγονίας. ῾Ιστορικά ὅμως φαίνεται νά ὑπάρχει ἀπό τόν 11ο αἰ. Στίς ἀρχές τοῦ 14ου αἰ. πυρπολεῖται ἀπό τούς Καταλανούς. Τό 1351 ὁ αὐτοκράτορας ᾽Ιωάννης Α’ ὁ Παλαιολόγος μέ χρυσόβουλλο ὅρισε τά κτήματα τῆς Μονῆς. Πολλές δωρεές στό μοναστήρι ἔκαναν ἡ πριγκήπισσα τῆς Σερβίας ῎Αννα ἡ Φιλανθρωπινή καί ὁ Γεώργιος Βράνκοβιτς. Πυρκαϊά κατέστρεψε τή Μονή καί ἀνακαινίστηκε ἀπό τόν ἀρχιστράτηγο τῆς Σερβίας Ράδιτς πού ἔγινε μοναχός ἐδῶ μέ τό ὄνομα Ρωμανός. Κατά τά τέλη τοῦ 16ου αἰ. ἔπεσε σέ παρακμή καί ἡ μονή ἔγινε κοινόβιο, ὅπως εἶναι καί σήμερα. Τό 1820 μέ δωρεά τῆς Κυρα-Βασιλικῆς, τῆς γυναίκας τοῦ ᾽Αλή Πασά, χτίστηκε ἕνα μέρος τοῦ μοναστηριοῦ καί τό 1853 δύο μοναχοί ἀπό τή σκήτη τοῦ Ξενοφῶντος ἦρθαν καί μόνασαν ἐδῶ ἐνισχύοντας οἰκονομικά τή μονή. Τό 1870 μέ ἐράνους πού ἔγιναν στή Ρωσία ξανακτίστηκε τό Καθολικό καί μία πτέρυγα τῆς μονῆς.

   -Γέροντα, διέκοψε ἕνας προσκυνητής, ἔχει ἡ μονή παρεκκλήσια καί κειμήλια;

   -῾Η μονή μας ἐκτός ἀπό τό καθολικό πού εἶναι ἀφιερωμένο στόν Πρωτομάρτυρα Στέφανο ἔχει ἐντός τῆς μονῆς τέσσερα παρεκκλήσια καί πέντε ἔξω ἀπό αὐτήν. Στή βιβλιοθήκη ὑπάρχουν πολλά χειρόγραφα μεταξύ τῶν ὀποίων κι ἕνας παλίμψηστος κώδικας τοῦ 12ου αἰ. και δύο ιστορημένα τετραευαγγέλια τοῦ 11ου αἰ. ῎Εχουμε κι ἄλλα κειμήλια: ὅπως Τίμιο Ξύλο, σταυρούς, λείψανα ἁγίων, φορητές εἰκόνες, κεντητά ἄμφια, κτητορικά χρυσόβουλλα, μολυβδόβουλλα, ἱστορικά ἔγγραφα κ. ἄ.

   -Θαυματουργές εἰκόνες ἔχετε;

   -῞Οπως παντοῦ ὑπάρχουν θαυματουργές εἰκόνες τό ἴδιος συμβαίνει καί μέ τό μοναστήρι μας. Κι ἐδῶ ἔχουμε τρεῖς εἰκόνες πού εἶναι θαυματουργές. ῾Η μία εἶναι τοῦ Πρωτομάρτυρα Στεφάνου, σύμφωνα μέ τήν παράδοση ἦρθε στό ῎Ορος ἀπό τἀ ῾Ιεροσόλυμα στήν περίοδο τῆς εἰκονομαχίας μόνη της, κατά θαυμαστό τρόπο. ῎Εχουμε καί δυό εἰκόνες τῆς Παναγίας πού εἶναι γνωστές ὡς: Παναγία ἡ ῾Οδηγήτρια, δῶρο στό μοναστήρι μας ἀπό τήν ῎Αννα τήν Φιλανθρωπινή καί Παναγία ἡ ᾽Αντιφωνήτρια.    

   -Γιατί, πάτερ, ὀνομάζεται ᾽Αντιφωνήτρια;

   -Τόν τίτλο αὐτό τόν ἔδωσαν οἱ Πατέρες γιατί «ἀντιφώνησε», δηλαδή διαβεβαίωσε τόν ὑπεύθυνο μοναχό, τόν δοχειάρη, γιά τό θαῦμα πού θά γινόταν ὁ ὁποῖος στεναχωριόταν γιά τήν ἔλλειψη τοῦ λαδιοῦ καί μάλιστα στήν πιό ἐπίσημη ἡμέρα τῆς μονῆς, στό πανηγύρι της. Τό μοναστήρι μας πάντα ἦταν φτωχό, ἀλλά πάντα ἡ Κυρία Θεοτόκος καί Πρωτομάρτυρας Στέφανος ἐπεμβαίνουν καί δίνουν λύσεις στά προβλήματα τῆς Μονῆς.

   -᾽Εδώ στή μονή σας, πάτερ, ἔχετε πάμπολλες εἰκόνες, ὅμως, ὅπως μᾶς εἴπατε, μόνον

τρεῖς θεωρεῖτε ὡς θαυματουργές. Τί κάνει μιά εἰκόνα θαυματουργή;

   -῞Οπως λέγει ἡ προσωνυμία «θαυματουργή» εἶναι ἡ εἰκόνα ἡ ὁποία κάνει πολλές φορές θαύματα. ῾Η θαυματουργική δύναμη τῶν ἱερῶν εἰκόνων ὀφείλεται στή σχέση τους πρός τά εἰκονιζόμενα πρόσωπα. Πιστεύουμε ὅτι ὅπου ὑπάρχει εἰκόνα ἐκεῖ βρίσκεται καί ὁ εἰκονιζόμενος σ᾽ αὐτήν ἅγιος. ῾Ο ἅγιος ᾽Ιωάννης ὁ Δαμασκηνός λέγει ὅτι τά θαύματα τῶν ἱερῶν εἰκόνων ἀποτελοῦν τό ἀντιφέγγισμα τοῦ θείου φωτός πού ἔχουν οἱ ἅγιοι μέσα στόν κόσμο. ῾Η χάρη τοῦ Θεοῦ κάνει ζωντανή στούς πιστούς κάθε εἰκόνα. «Κάθε κανονική εἰκόνα ἐπειδή συνδέεται μέ τό πρωτότυπό της καί συνεπῶς φέρει τή χάρη τοῦ ῾Αγίου Πνεύματος εἶναι θαυματουργική κι ὅταν αὔτη δέν ἐκδηλώνεται πάντοτε μέ ἄμεσο καί φανερό τρόπο». ῞Ολες λοιπόν οἱ ἱερές εἰκόνες εἶναι φορείς τῆς θείας χάριτος καί τῆς θαυματουργικῆς ἐνέργειας τοῦ εἰκονιζόμενου ἁγίου. Οἱ θαυματουργικές θεραπείες τῶν πασχόντων ἀπό ποικίλες ἀσθένειες ἀπό τίς εἰκόνες ἀποδεικνύουν τήν παρρησία πού ἔχουν οἱ ἅγιοι ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ καί τή δύναμη τῆς μεσιτείας τους. Τήν ἰδιαίτερη θαυματουργική ἐνέργειά τους ὀφείλουν οἱ εἰκόνες ὄχι στή φύση τους ἀλλά στήν ἕνωσή τους μέ τό πρόσωπο τοῦ εἰκονιζομένου ἁγίου καί τῆς χάριτος τοῦ Χριστοῦ, ἡ ὁποία παρέχεται διά μέσου του. Τά θαύματα πού γίνονται στά πρόσωπα τῶν πιστῶν ἔχουν ἀξία γιά ὅλη τήν ᾽Εκκλησία γιατί θεωροῦνται ὡς ἀποτέλεσμα τῆς θείας χάριτος καί τῆς πίστεώς τους.

   Θά πρέπει νά σημειώσουμε ὅτι σπουδαῖο ρόλο στό ἄν μιά εἰκόνα θά κάνει θαύματα παίζει ὁ ἁγιογράφος. ῎Αν ἔχει βίο καθαρό καί κατά τή διάρκεια πού τήν ἁγιογραφοῦσε ἀγρυπνοῦσε, προσεύχονταν, νήστευε καί εἶχε τή σκέψη του συγκεντρωμένη σ᾽ αὐτό πού ἐπιτελοῦσε τή στιγμή ἐκείνη τότε ἡ εἰκόνα αὐτή μπορεῖ νά χαρακτηρισθεῖ ὡς θαυματουργή. Οἱ περισσότερες θαυματουργές εἰκόνες τῆς Παναγίας μας θεωροῦνται κατά τήν παρἀδοση ὡς ἔργα τοῦ Εὐαγγελιστή Λουκᾶ.

   ᾽Εμεῖς οἱ ᾽Ορθόδοξοι εὐλαβούμεθα καί προσκυνοῦμε τίς ἱερές εἰκόνες. Οἱ ἱεροί Πατέρες λέγουν ὅτι  ἡ τιμή μας ἀπευθύνεται πρός τό είκονιζόμενο πρόσωπο. Σχετικά ὁ Μέγας Βασίλειος λέγει: «ἡ τῆς εἰκόνος τιμή ἐπί τό πρωτότυπον διαβαίνει», ἐνῶ ὁ ᾽Ιωάννης ὁ Δαμασκηνός γράφει: «Προσκυνοῦμεν δέ ταῖς εἰκόσιν οὐ τῇ ὕλῃ προσφέροντες τήν προσκύνησιν, ἀλλά δι΄αὐτῶν τοῖς ἐν αὐταῖς εἰκονιζομένοις».

   Αὐτά, παιδιά μου, γιά τώρα, σέ λίγο θά σημάνουν οἱ καμπάνες γιά τόν ῾Εσπερινό.

   -Γέροντα μιά τελευταία ἐρώτηση.῾Η μονή σας ἔχει ἀναδείξει ῾Αγίους;

   -Εἶναι δυνατόν, παιδί μου, ἕνας τόπος πού ἁγιάστηκε ἀπό τήν Παναγία μας καί πού ποτίστηκε ἀπό τά δάκρυα, τίς προσευχές, τίς γονυκλισίες καί τά αἵματα πλήθους μοναχῶν πού ἔδωσαν τή ζωή τους γιά νά μή παραχαραχθοῦν τά δόγματα καί τό πιστεύω τῆς ᾽Ορθόδοξης πίστης μας νά ἔχει ἀναδείξει ἁγίους; Θά πρέπει νά ξέρετε ὅτι ἔχουμε πλῆθος γνωστῶν ᾽Αθωνιτῶν ῾Αγίων, ὑπάρχουν ὅμως καί πλῆθος ἀγνώστων ἁγίων πού ἁγίασαν στό Περιβόλι τῆς Παναγίας μας. Τό μοναστήρι μας ἀνέδειξε τέσσερες νεομάρτυρες, τούς: Συνέσιο, Βενέδικτο, Τιμόθεο και Παῦλο. Οἱ ἅγιοι αὐτοί ἦταν μοναχοί στή Μονή μας καί μαρτύρησαν στή Θεσσαλονίκη γιατί δέν ἤθελαν νά ἀρνηθοῦν τήν ᾽Ορθόδοξη πίστη μας.

   ῎Αντε τώρα, νά πᾶτε στόν ῾Εσπερινό κι ἀφοῦ ἀσπασθεῖτε τίς εἰκόνες νά πιάσετε ἕνα στασίδι καί νά μή μετακινηθεῖτε ἀπ᾽ αὐτό μέχρι νά τελειώσει ἡ ἀκολουθία.

   ῾Η Εὐλογία τοῦ Θεοῦ νά συνοδεύει ἐσᾶς καί τούς δικούς σας σέ ὅλη σας τή ζωή.


Δημιουργία ιστοτόπου ΑΔΑΜ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ