ΤΟ ΠΑΝ ΑΠΩΛΕΣΑΜΕΝ ΠΛΗΝ ΤΗΣ ΤΙΜΗΣ


Στις μεγάλες επετείους τον έθνους πού η μνήμη ζωντανεύει ευγνώμονα και αναλογίζεται τις Θυσίες των μεγάλων αγωνιστών της ελευθερίας μας, ή σκέψη πετάει σε κλέφτικα λημέρια, μπαρουτοκαπνισμένες φουστανέλλες, πυρπολημέ­νες ναυαρχίδες, κρυφά Σχολεία, «ελεύθερους πο­λιορκημένους». Δίκαια. Αγώνας απροσκύνητων ανθρώπων ήταν, πού τα έδωσαν όλα. για την αποτί­ναξη της ασήκωτης σκλαβιάς.

Κσλοκοτρωναίοι ή Μποτσαραίοι, Μακρυγιάννης ή Καραϊσκάκης, Μιαούλης ή Κανάρης, Τζαβέλαινα ή Μπουμπουλίνα, Ιεράρχες ή καλόγεροι στα μοναστή­ρια άλλο όνειρο δεν είχαν πάρεξ την έλευθερία!

Ό δικός τους υπέρλογος ηρωισμός έπεισε τούς Ευρωπαίους να πιστέψουν ότι οι άρματωλοί κι οι κλέφτες και οι υπέροχοι οπλαρχηγοί ήταν απόγονοι των αρχαίων Ελλήνων, πού θαύμαζαν για τον πολι­τισμό τους. Ίσως ή εκτίμηση τους μεγάλωνε μέσα στο όλο κλίμα πού επικρατούσε τότε στην Ευρώπη για την προστασία των καταδυναστευομένων λαών.

Ή πραγματικότητα είναι πώς ό ξεσηκωμός της μικρής Ελλάδος ενάντια στο βάρβαρο Τούρκο κατα­κτητή συγκίνησε βαθειά πολλούς ευγενείς ανθρώ­πους πολιτισμένων κρατών.

Στην περίοδο πριν και κατά την Ελληνική Επα­νάσταση του 1821 αναπτύχθηκε ένα κύμα Φιλελλη­νισμού. Μια ιδιαίτερη αγάπη για κάθε τι το Ελληνικό. Μια εύνοια υπέρ των ελληνικών υποθέ­σεων, φιλικά αισθήματα με έκδηλη συμπαράσταση ηθική και υλική. Μια προσφορά και εντυπωσιακή αυτοθυσία!

Φιλέλληνες, ξένοι υπήκοοι έδωσαν περιουσίες, συμμετείχαν στις πολεμικές επιχειρήσεις, δημιουρ­γούσαν έργα τέχνης και πρόβαλλαν τον ελληνικό αγώνα στο εξωτερικό. Ή ονοματολογία κάποιων γνωστών θα ήταν τόσο άδικη, τόσο ελλιπής. Ενδει­κτικά μόνον σημειώνουμε ελάχιστα ονόματα: —Ό Άγγλος ποιητής Λόρδος Βύρωνας —Ό Τζόρτζ Κάνιγκ, υπουργός Εξωτερικών της Μ. Βρετανίας

—Ό Φρανσουά ντε Σατωμπριάν, περιηγητής, συγγραφέας

—Ό Βίκτωρ Ουγκώ, με τα εμπνευσμένα από την επανάσταση ποιήματα του

—Ό Κάρολος Νόρμαν, Γερμανός στρατιωτικός, που το 1822 τέθηκε επικεφαλής του Ελληνικοί* στρατού και πέθανε στο Μεσολόγγι.

—Ό μεγάλος Φιλέλληνας Φράνκ Άμπνεϋ Άστιγξ, πού με δικά του έξοδα κατασκευάστηκε το πρώτο ατμοκίνητο πολεμικό σκάφος, «Καρτερία», κι έδρασε με ηρωισμό στο Αιγαίο, στο Μεσολόγγι, στο Φάληρο, στον Ωρωπό.

Κι αν δεν αναφερθούμε σε τόσο άλλο πλήθος Φι­λελλήνων, κι αν λησμονήσουμε τον Ιταλό Σανταρόζα η τον Γάλλο Τραπεζίτη Ευνάρδο, δεν μπορεί να μη συγκινηθούμε όταν φτάσουμε προσκυνητές στον κήπο τον Μεσολογγίου με τους «Ελεύθερους Πολιορκημένους» Έλληνες και Φιλέλληνες και σ' ένα μικρό μνημείο, δίπλα από τον Ελβετό τυπογράφο Ιάκωβο Μάγερ, θα διακρίνουμε σκεπασμένα με πέτρα από το «Άλωνάκι» τα υπολείμματα τον Τυπογραφείου, πού εκδίδονταν τα «Ελληνικά Χρονικά».

Στη μάχη τον Πέτα, το 1822, τάγμα ολό­κληρο Φιλελλήνων μαζί με τους Έλληνες, αγωνίστηκαν με άφθαστο ηρωισμό, αλλά έπεσαν για την ελευθερία μας. Σώθηκε μια μικρή ομάδα μόνον με' τον τραυματισμένο Νόρμαν και έφερε την είδηση Στον Μαυρο­κορδάτο, πού αντιστέκονταν σε άλλο πόστο: «Το πάν απωλέσαμεν, πλην της τιμης»1

«Ή Ελλάς ευγνωμονούσα γράφει εις την πλάκα της Αθανασίας τα ονόματα των οιωνισθέντων Φιλελ­λήνων υπέρ της Ελευθερίας της».

Να 'ταν μία, να 'ταν δύο παρόμοιες πλάκες ζωγραφισμένες με λαϊκή τεχνοτροπία της εποχής της "Ελληνικής Επαναστάσεως.

Να 'ταν ένας, να 'ταν δύο οι τόποι πού έχουν στήσει μια μεγαλόπρεπη ή απέριττη στήλη στη μνήμη των Φιλελλήνων, πού αγάπησαν αυτό τον τόπο κι άφησαν τις πα­τρίδες τους κι ήρθαν ν' αγωνιστούν για την ελευθερία της δικής μας γης!

«'Ενθάδε κείνται οι ηρωϊκώς πεσόντες Φι­λέλληνες, Γάλλοι, Γερμανοί, Ιταλοί, Δανοί, Αμερικανοί, Πολωνοί, Ελβετοί, Ολλανδοί».

Ό Φιλελληνισμός, βέβαια, ως ιδεολογικό κίνημα δεν έχει ημερομηνία λήξεως, έστω κι αν παρουσιάζει διακυμάνσεις πού οφείλονται σε πολιτικές συγκυρίες και απογοήτευση ίσως πολλών Φιλελλήνων, από τούς σύγ­χρονους Έλληνες.

Υπάρχουν όμως και σήμερα μεγάλοι Ελληνιστές, πού αγαπούν και προβάλλουν τον "Ελληνικό πολιτισμό και τα "Ελληνικά γράμματα σε όλο τον κόσμο.

Χρέος μας είναι ή ευγνωμοσύνη για τα' ακριβό αγαθό της ελευθερίας να μην αναφέ­ρεται μόνον στους δικούς μας ήρωες προγό­νους, αλλά και στους ευγενείς Φιλέλληνες πού «απώλεσαν το πάν, πλην της τιμής».


Δημιουργία ιστοτόπου ΑΔΑΜ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ