Μεχμέτ Β΄ ο Πορθητής

O Μεχμέτ ο Β΄ (Μωάμεθ), γιος του Μουράτ Β΄, γεννήθηκε το 1431. Η μητέρα του ήταν Ρωμιά, χριστιανή ορθόδοξη. Ο Μεχμέτ δεν είχε καμία ελπίδα να γίνει σουλτάνος. Ήταν ο τρίτος γιος του Μουράτ και το πιθανότερο ήταν να βρεθεί δολοφονημένος από κάποιον μεγαλύτερο αδελφό του. Ωστόσο, στο πρόσωπό του, η τύχη συναντήθηκε με την Ιστορία. Οι δύο μεγαλύτεροι αδελφοί του πέθαναν και βρέθηκε μοναδικός διάδοχος του Μουράτ. Ο Μουράτ σχολιαζόταν θετικά από τους σύγχρονούς του Βυζαντινούς. Ήταν ένας ηγέτης που προτιμούσε τη φιλοσοφία από τον πόλεμο και διατηρούσε καλές σχέσεις με την Κωνσταντινούπολη. Το 1444 επέστρεψε από τη Βάρνα νικητής στην Ανδριανούπολη και παραιτήθηκε από το θρόνο, χωρίς να έχουν διευκρινιστεί οι λόγοι. Ίσως, απλώς, να είχε κουραστεί. Ο Μεχμέτ έγινε σουλτάνος σε ηλικία 13 ετών, αλλά οι άρχοντες της Ανατολής και ο μέγας βεζίρης Χαλίλ δυσφόρησαν. Δύο χρόνια αργότερα, ο Μουράτ εκλήθη εκ νέου και επανέκαμψε ως σουλτάνος. Πιστεύεται πως ο νεαρός Μεχμέτ είχε αρχίσει να καταστρώνει το σχέδιο για την επίθεση στην Κωνσταντινούπολη. Οι άρχοντες και ο μέγας βεζίρης διαφωνούσαν, επειδή πίστευαν πως η επίθεση θα κινητοποιούσε τον χριστιανικό κόσμο της Δύσης.

Ο Μεχμέτ περιορίστηκε και άρχισε να αισθάνεται ανασφαλής όταν γεννήθηκε ο ετεροθαλής αδελφός του, ο γιος που απέκτησε ο Μουράτ με μία σκλάβα του. Ωστόσο, όταν ο Μουράτ πέθανε, το Φεβρουάριο του 1451, ο Μεχμέτ έγινε σουλτάνος χωρίς να συναντήσει καμία αντίδραση. Αμέσως διέταξε να πνίξουν τον ετεροθαλή αδελφό του για να αποκλείσει κάθε ενδεχόμενο μελλοντικής αμφισβήτησης. Ήταν πανίσχυρος και έτοιμος να κατακτήσει την Κωνσταντινούπολη.

Είχε λάβει μόρφωση από τους καλύτερους δασκάλους, διέθετε στρατιωτική πείρα από τη θητεία του στην Ανατολή, ήταν πεισματάρης και δραστήριος. Αλλά, την ίδια στιγμή, ήταν υπερόπτης και απόμακρος. Το κυριότερο: ήταν εκδικητικός και ήξερε να περιμένει την κατάλληλη στιγμή. Διατήρησε στη θέση του μέγα βεζίρη τον Χαλίλ, αλλά αμέσως μετά την άλωση της Πόλης τον αποκεφάλισε. Ανάλογη τακτική υιοθέτησε και με τους άλλους αξιωματούχους. Είχε προβλέψει τον κίνδυνο της αστάθειας και τους διατήρησε στη θέση τους.

Στο διπλωματικό πεδίο κράτησε διαλλακτική στάση. Οι πρεσβευτές επέστρεφαν ενθουσιασμένοι στις Αυλές τους, ακόμα και ο Κωνσταντίνος Παλαιολόγος εκτιμούσε πως ο νέος σουλτάνος θα βάδιζε στην οδό της ειρήνης. Συμπεριφέρθηκε ως φίλος των Ρωμαίων. Επί σειρά μηνών αντάλλασσε φιλοφρονήσεις με την Κωνσταντινούπολη. Και περίμενε την κατάλληλη αφορμή. Στην Κωνσταντινούπολη ζούσε ο Ορχάν, μέλος της οθωμανικής δυναστείας, ο οποίος, θεωρητικά, αποτελούσε κίνδυνο για τον Μεχμέτ. Η παρουσία του στην Πόλη ήταν ένα είδος ομηρίας για τη διατήρηση των καλών σχέσεων μεταξύ των δύο πλευρών. Όταν οι Βυζαντινοί ζήτησαν αύξηση της χορηγίας για τα έξοδα του Ορχάν, ο Μεχμέτ βρήκε την ευκαιρία που ζητούσε για να παραβιάσει τη συνθήκη ειρήνης. ΄Αρχισε να κτίζει ένα κάστρο στην ευρωπαϊκή πλευρά του Βοσπόρου προκειμένου να αποκτήσει τον πλήρη έλεγχο της ναυσιπλοΐας. Οι πρεσβευτές που έστειλαν οι Βυζαντινοί για να διαμαρτυρηθούν, αποκεφαλίστηκαν.

Η αντοχή του δοκιμάστηκε κατά τη διάρκεια της πολιορκίας. Ίσως να αποφάσιζε την εγκατάλειψη αν δεν διέθετε ορισμένους αξιωματούχους που είχαν θέση αντίθετη με του Χαλίλ και μετέφεραν τη θετική βούληση των στρατιωτών.

Η άλωση της Κωνσταντινούπολης ανάδειξε τον Μεχμέτ ως τον σημαντικότερο ηγεμόνα του μουσουλμανικού κόσμου. Και ο ίδιος δεν έχασε την ευκαιρία, διεκδίκησε ακόμα και τον τίτλο του προστάτη της ορθοδοξίας. Ενίσχυσε τον πληθυσμό της Κωνσταντινούπολης και τον χαρακτήρα της πόλης ως οικονομικό και πολιτιστικό κέντρο. Οργάνωσε με το πρότυπο της αυτοδιοίκησης τις διάφορες θρησκευτικές ομάδες, αλλά εξόντωσε όσους θα μπορούσαν να τον αμφισβητήσουν. Ήταν ένας χαρισματικός ηγεμόνας, ένα νέο είδος ανθρώπου σύμφωνα με ιστορικούς της εποχής. Πέθανε το 1481.


Δημιουργία ιστοτόπου ΑΔΑΜ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ